ZESPÓŁ SZTOLNI NA ZACHODNIM ZBOCZU GÓRY BŁYSZCZ W KAMIONKACH
Mimo, że obszar leżący na północnym skłonie Gór Sowich między Pieszycami i Bielawą należy do najstarszych rejonów górniczych na Dolnym Śląsku (kopalnia St. Eliae datowana na 1309r.), same Kamionki stosunkowo późno stały się terenem prac górniczych. Przyczyniło się do tego odkrycie w latach 80-tych XIXw. żył barytu okruszczowanych m.in. rudami ołowiu, srebra i cynku (więdzej na ten temat przy opisie sztolni Wężowej). W 1987r. przeprowadzono analizę próbek, które wykazały 63 procentową zawartość ołowiu oraz zawartość srebra dochodzącą do 13 g w cetnarze rudy. Wkrótce mistrz murarski Glogner ze Świebodzic rozpoczął prace górnicze w obrębie Kokotnej Łąki (Artur Kwaśniewski, Wieczorynka Dydaktyczna SKPS - Druk ulotny nr 2).
W Kamionkach działały 3 kopalnie:
- Wilhelm - na południowym krańcu wsi, do dziś zachował się tylko płytki szybik oraz ślady powierzchniowe intensywnych prac górniczych;
- Anna - położona na SE stoku góry Błyszcz (odkopana i opisana przez M. Stysza i M. Mączkę, Prace Naukowe Instytutu Górnictwa Politechniki Wrocławskiej nr 117);
- Augusta - unikalny, rozległy system wyrobisk położony na SW od miejscowości.
Brak natomiast jakichkolwiek archiwaliów dotyczących opisywanego tu zespołu sztolni, co jest o tyle zastanawiające, że był to największy rejon górniczy Kamionek! Świadczą o tym liczne ślady robót górniczych, na jakie natrafiliśmy w czasie eksploracji: sztolnie, warpy oraz szurfy występujące na ogromnym obszarze. Może to świadczyć o młodej, XX-wiecznej metryce tych obiektów. Tezę tę zdaje się potwierdzać także sposób drążenia niektórych sztolni, zwłaszcza tzw. Smoczej Jamy (wobec braku wzmianek o kopalni, nie jest znana także jej pierwotna nazwa - obiekty są bezimienne, albo też noszą nazwy zwyczajowe).
Pierwsze badania terenowe w tym rejonie przeprowadziliśmy w 2007r. W marcu 2009r. przeprowadziliśmy eksplorację 3 sztolni oraz poszukiwania reliktów robót górniczych na dość dużym obszarze od Kamionek do Pieszyc. Ich efektem było odkrycie kolejnych 3 sztolni wymagających udrożnienia, które prawdopodobnie nie były dotąd eksplorowane.
Sztolnia 1 (zwana czasem sztolnią dolną)
Położona ok. 20m poniżej tzw. Smoczej Jamy. Najciekawszy obiekt w tym rejonie. Stosunkowo rozległe wyrobisko drążone na 2 poziomach. W końcowych partiach dwie znacznych rozmiarów (do 10m wysokości) komory połączone dwoma wąskimi łącznikami: górnym (krótki , ciasny chodnik) i dolnym (zacisk). Na ociosach, w wielu miejscach, widoczne są pozostałości żyły barytu z wyraźnie widoczną mineralizacją (podobne wystąpienia rudy ołowiu i srebra spotyka się w Auguście). W kilku miejscach doszło do obwałów skał ze stropu - wskazana ostrożność! Długość dostępnych chodników: ok. 150m.
Sztolnia 2 - Smocza Jama
Właściwie jest to ogromna komora wydobywcza długości ok. 50m i wysokości ok. 10m (pierwotnie ok. 15m). Dno komory zasłane jest blokami skalnymi odpadłymi ze stropu. Na końcu krótki (ok. 3m) chodnik zakończony przodkiem. Wejście bardziej przypomina obszerną jaskinię niż obiekt górniczy.
Sztolnia 3
Niewielki obiekt położony na poziomie sztolni nr 2. Główny chodnik ma charakter upadowej i zapada się stromo pod kątem ok. 30 stopni. Po ok. 30m kończy się przodkiem*. Ok. 10m od wejścia odchodzi od niego prostopadły, zaśmiecony chodnik długości ok. 15m.
