SZTOLNIA POSZUKIWAWCZA URANU W SZKLARSKIEJ PORĘBIE DOLNEJ

Historia górnictwa w okolicach Szklarskiej Poręby została omówiona przy opisie kopalni pirytu przy Zbójeckich Skałach.
Rejon ten stał się w 1950r. obszarem poszukiwań rud uranu przez geologów sowieckich w ramach tzw. obszaru poszukiwawczego OP-15. W trakcie badań stwierdzono tu liczne anomalie i już w następnym roku rozpoczęto drążenie dwóch sztolni. Nieznane jest oznaczenie obiektów - w literaturze funkcjonują jako sztolnie nr 1 i 2 (K. Zagożdżon, P. Zagożdżon, 2002). W obu sztolniach nigdy nie rozpoczęto wydobycia - złoże okazało się zbyt ubogie.
Obecnie dostępna jest tylko sztolnia nr 1. Wejście do sztolni nr 2 (przy ORW Syrenka) jest całkowicie zasypane.
Eksplorację obiektu przeprowadziliśmy w czerwcu 2009r. przy wsparciu Chrisa (Ciekawe Miejsca) i Austa (SGE). Do zbadania obiektu zachęciły nas sygnalizowane przez K. Zagożdżon i P. Zagożdżon (2002) niespotykanie wysokie wielkości dawek promieniowania pomierzone w sztolni nr 1. Wg Autorów w chodniku zachodnim pomierzono 167 µSv/h (dla przypomnienia: w sztolni 19a w Kowarach, w głównym obszarze wydobycia stwierdziliśmy zaledwie 6 µSv/h)! Uzbrojeni w 2 radiometry: białoruską Biełłę Chrisa oraz nasz ukraiński Terra-P, ruszyliśmy na badania.
Wejście do sztolni znajduje się w lasku powyżej torów kolejowych. Obecnie okno sztolni jest w znacznej mierze zasypane - należy tu zachować szczególną ostrożność, ponieważ strop grozi w każdej chwili zawaleniem. Dalej sztolnia jest w znacznie lepszym stanie - oprócz niewielkiego obwału skał ze stropu w zachodnim chodniku, obiekt jest całkowicie bezpieczny (nawet w miejscach z przegniłą obudową drewnianą). Kilka metrów od wejścia drogę zagradza solidna krata: na otwarcie straciliśmy ok. pół godziny (na tę okoliczność Aust wykonał na miejscu "klucz" z wyrwanego ze spągu pręta zbrojeniowego). Główny ciąg sztolni ma 195m długości i prostoliniowy przebieg. W połowie długości znajduje się skrzyżowanie, od którego odchodzą boczne chodniki poszukiwawcze o łącznej długości ok. 150m. Kilkadziesiąt metrów od wejścia, po prawej stronie, znajduje się ponadto krótki szybik drążony z poziomu sztolni w górę (wys. ok. 5m). W całym obiekcie woda pojawia się na krótkich odcinkach, a jej poziom nie przekracza 30cm. Największą ciekawostką jest kosz wagonika porzucony ok. 40m od wejścia. Oprócz tego w sztolni można natrafić na oryginalne elementy wyposażenia: uchwyty rur, płyty stalowe, kotwy. W jednym z otworów strzałowych znaleźliśmy też resztki materiału wybuchowego.
Przeprowadzone przez nas pomiary dawki promieniowania całkowicie zaprzeczają rzetelności pomiarów wykonanych przez K. Zagożdżon i P. Zagożdżon! W żadnym miejscu sztolni dawka promieniowania nie przekraczała 4 µSv/h! Największą anomalię stwierdziliśmy w miejscu wskazanym przez K. I P. Zagożdżon, ale różnica w odczycie była ponad 40-krotna! Tego zresztą się spodziewaliśmy - podawana przez Autorów dawka jest charakterystyczna dla blendy smolistej - a tej, jak wiadomo, w sztolni nigdy nie znaleziono. Myślimy, że Autorom zabrakło trochę wiedzy o właściwościach materiałów promieniotwórczych - inaczej nie umiemy sobie wytłumaczyć bezkrytycznego przyjmowania tak nieprawdopodobnych wielkości. Warto podkreślić, że oba nasze radiometry (inny producent, kilka lat różnicy w dacie produkcji) podawały wyjątkowo zgodne pomiary - niewielkie chwilowe różnice w odczytach należy przypisać innemu algorytmowi zliczania cząstek.
W sumie sztolnia bardzo interesująca i warta odwiedzenia. W najbliższych planach mamy także przekopanie wejścia do sztolni nr 2.

Powrót do eksploracji || Powrót do góry