SZTOLNIA POSZUKIWAWCZA RUD URANU W WOJCIESZYCACH

Okolice Jeleniej Góry już w średniowieczu stanowiły teren intensywnych poszukiwań metali i kamieni szlachetnych. Zapoczątkowali je, i na długo zmonopolizowali, legendarni Walonowie (krótki rys historyczny przy opisie kopalni pirytu w rejonie Zbójeckich Skał). Jednym z obszarów tych poszukiwań był rejon Wojcieszyc, Kopańca, Chromca i Kromnowa.

W samych Wojcieszycach do 1679r. działała płuczkarnia kamieni szlachetnych prowadzona przez weneckich przedsiębiorców. W pobliskim Kopańcu wydobywano złoto (Wilcze Płuczki) i kamienie szlachetne. Po wojnie na tym obszarze, podobnie jak w całych Sudetach, prowadzono intensywne prace poszukiwawcze rud uranu. Odkrycie licznych anomalii radiacyjnych w Kopańcu i Wojcieszycach stało się podstawą decyzji o rozpoznaniu złóż metodami górniczymi. W obu miejscowościach od roku 1950 prowadzono intensywne prace górnicze:

1. Kopaniec - prace prowadzono w latach 1951 - 1962, wyrobiska poziome - 518m, wyrobiska pionowe - 100m, wydrążono 2 szyby oraz 1 sztolnię;
2. Wojcieszyce - prace prowadzono w latach 1950 - 1953, wyrobiska poziome - 7 400m, wyrobiska pionowe - 240m, wydrążono 4 sztolnie i 2 szyby.

Pomimo obiecujących wyników badań powierzchniowych, żadne z rozpoznanych złóż nie zawierało większych ilości rud uranu. Prace w Kopańcu zakończyły się na rozpoznaniu zasobów, w Wojcieszycach podjęto próbną eksploatację złoża, po czym zakończono na tym obszarze wszelkie prace.

Po zakończeniu działalności górniczej wszystkie wyrobiska zostały zamknięte najprostszymi środkami, a instalacje na powierzchni ziemi zburzone.

Eksplorowana przez nas sztolnia jest jedynym obecnie dostępnym w tym rejonie obiektem. Jest to stosunkowo krótka sztolnia poszukiwawcza (łączna długość wyrobisk wynosi zaledwie 213m), o prostym układzie chodników (planik). Sztolnię poprowadzono w rejonie licznych zaburzeń tektonicznych. Na ociosach wyraźnie widoczne są strefy kontaktowe różnych skał oraz żyły kwarcu, które okruszcowane były m.in. minerałami uranu. Jednak w żadnym miejscu nie udało nam się stwierdzić wystąpień tych minerałów. Pomierzony przez nas maksymalny poziom promieniowania w sztolni wynosił zaledwie 0,37 µSv/h. W sztolni nie zachowały się praktycznie żadne elementy wyposażenia. W jednym tylko miejscu pozostały resztki obudowy (na odcinku 3m) - pozostałe chodniki były nieobudowane. Stan wyrobisk jest dobry: do większego zawału doszło jedynie w jednym z chodników bocznych, a w kilku miejscach, na kontaktach różnych skał, doszło też do niewielkich obwałów. Woda występuje w części środkowej sztolni, ale jej poziom nie przekracza 30cm. Po d wieloma względami obiekt ten przypomina eksplorowaną przez nas sztolnię poszukiwawczą w Szklarskiej Porębie Dolnej.

Tym razem, ze względu na trudne warunki terenowe (pół metra śniegu - w październiku!) nie udało nam się przebadać całego obszaru. Wrócimy tu w najbliższym czasie, by zbadać perspektywy eksploracji pozostałych sztolni.

Aktualizacja

7 listopada 2009r. przeprowadziliśmy wspólnie z Austem (SGE) oraz Chrisem (opuszczone.com) badania terenowe w celu zweryfikowania obecnego stanu pozostałych wyrobisk w Kopańcu i Wojcieszycach. Udało się nam odnaleźć niemal wszystkie obiekty w tym rejonie. Ich stan zachowania wygląda następująco:

1. Kopaniec: Oba szyby są zasypane, a sztolnia zamknięta betonową tamą.
2. Wojcieszyce: Szyb nr 3 - zakorkowany na głębokości ok. 10 m (pierwotnie miał ok. 300 metrów głębokości); Dwa pozostałe szyby - całkowicie zasypane (nielegalne wysypiska śmieci); Sztolnia - niemal całkowicie zawalone wejście, zalana po strop. Jej udostępnienie wymaga poważnych prac ziemnych.
Z ciekawostek: stwierdziliśmy bardzo wysoki poziom promieniowania na hałdach przy szybie nr 3 - w jednym miejscu sięgał ponad 2,5 µSv/h!

Powrót do eksploracji || Powrót do góry